preventief fouilleren

Buro Jansen & Janssen doet onderzoek naar preventief fouilleren in Nederland. Volgens de overheid is het fouilleren van burgers in zogenaamde risico gebieden noodzakelijk om Nederland veiliger te maken, maar is dat ook zo?

Om meer zicht te krijgen op het effect en de uitvoering van preventief fouilleren doet Buro Jansen & Janssen onderzoek. Wij verzamelen ervaringen van burgers middels interviews, telefonische enquêtes en toegestuurde verhalen. Ook wordt getracht met de Wet op de Openbaarheid van Bestuur relevante gegevens van de overheid boven tafel te krijgen. Mensen kunnen hun ervaringen met preventief fouilleren bij ons kwijt. Dit kan ook anoniem. In de loop van 2009 zullen de resultaten van het onderzoek worden gepubliceerd.

Resultaten van het onderzoek:

Eindhoven: Preventief fouilleren onder politieke druk verhult slecht beleid

In Eindhoven wilde men ook graag fouilleren. Burgemeester Welschen van de PvdA deed het voorwerk en zijn opvolger Sakkers van de VVD voerde het uit. Een relatie tussen nut en noodzaak, tussen doel en middel, tussen uitvoering en effect, tussen problematiek en proportionaliteit lijkt niet de interesse van bestuurders en uitvoerders te hebben gehad. Als het mag, moet het ook gebeuren, is het adagium. Burgers juichen de maatregel toe en dus maakt het niet uit dat het fouilleren plaatsvindt onder politieke druk en eigenlijk een averechts effect heeft. De politie is zichtbaar op straat en dat een handvol onschuldige niet-verdachte mensen hun zakmes, moet inleveren is niet interessant. Weer een ‘groot aantal wapens’ van straat gehaald en een signaal gegeven aan de samenleving dat de beheersdriehoek geen wapens duldt.

Het Onderzoek: Eindhoven: Preventief fouilleren onder politieke druk verhult slecht beleid

De verschillende documenten

- algemene stukken politie Brabant Zuid-Oost
- eerste fouilleer actie in Eindhoven
- tweede fouilleer actie in Eindhoven
- derde fouilleer actie in Eindhoven
- stukken van de gemeente Eindhoven
- stukken parket Den bosh

Utrecht: Vier jaar Fouilleren, wapenbezit neemt toe

Onvolledig informeren van publiek en politiek, geen juiste weergave van de cijfers en het forceren van een positief resultaat. Fouilleren was volgens de gezagsdriehoek in Utrecht succesvol, hoewel er in de Evaluatie preventief fouilleren 2007 wel wordt opgemerkt dat de effectiviteit niet is vast te stellen. Onderzoek van Buro Jansen & Janssen toont aan dat in twee van de drie risk areas de maatregel averechts werkte, dat er voor het risicogebied binnenstad door verandering van de omvang van het gebied en onduidelijke cijfers geen conclusies zijn te trekken en dat het aantal wapens per inwoner van Utrecht in de vier jaar dat er is gefouilleerd is toegenomen.

Het Onderzoek: Utrecht: Vier jaar Fouilleren, wapenbezit neemt toe: het onderzoek

De verschillende documenten

- Documenten van de regiopolitie Utrecht
- Processen verbaal regiopolitie Utrecht
- Nagekomen stukken regiopolitie Utrecht
- Documenten gemeente Utrecht

Ochtendgloren: nachtelijke politionele phishing

Bestrijding van de criminaliteit door het afsluiten van snelwegen lijkt een uitvloeisel van de aanpak van nodale controle en informatiegestuurde politie. De redenering is eenvoudig. Boeven en andere slechteriken in de woorden van overheidsfunctionarissen gebruiken snelwegen als aan- en afvoerroutes van criminele waar. Door de snelweg af te sluiten en iedereen te controleren wordt de criminaliteit bestreden. Deze ongerichte controle acties gericht tegen niet verdachte burgers lijken proeftuinen voor het samenwerken van tientallen opsporingsdiensten en meer dan honderd functionarissen. Het denken binnen het opsporingsapparaat is duidelijk gekanteld. Iedereen is verdachte op de rijkswegen. Het Kwaad beweegt zich. In het verleden vooral in het oosten van het land, waar de operatie Ochtendgloren zijn oorsprong kent, maar de laatste jaren ook in het westen en zuiden, waar inmiddels vergelijkbare operaties onder de naam Avondlicht worden gehouden.

Het onderzoek: Ochtendgloren: nachtelijke politionele phishing acties?

De verschillende documenten

Iedereen blij met fouilleren?

Vrijblijvendheid troef bij onderzoek naar maatschappelijke steun voor een ingrijpende maatregel
Preventief fouilleren ligt gevoelig bij bestuurders. Niet omdat ze de maatregel niet hebben omarmd, maar omdat ze willen dat de bevolking zich positief uitlaat over de maatregel. Regelmatig worden burgers ondervraagd over de maatregel en keer op keer blijkt dat het volk er nog steeds achter staat. Deze steun staat haaks op de verwachtingen die burgers hebben over de effectiviteit. Weinig mensen geloven dat de maatregel zinvol is. Zijn de metingen echter wel zo objectief? In dit artikel worden enquêtes uit Den Haag, Utrecht, Rotterdam, Amsterdam en andere steden tegen het licht gehouden.

Het onderzoek: Iedereen blij met fouilleren?

De verschillende onderzoeken

- O+S eerste meting 59 november 2002
- O+S tweede meting 61 mei 2003
- O+S derde meting 68 november 2005
- O+S vierde meting 72 april 2007
- O+S vijfde meting 75 april 2008
- O+S zesde meting 78 april 2009
- COT rapportage 2006 Amsterdam
- COT rapportage 2009 Amsterdam
- COT rapportage Rdam 2007
- rapportages uit Den Haag 2004 en 2006
- tussenevaluatie Ministerie van Justitie maart 2004

Diverse Gemeenten (I)

Onderzoek naar aanleiding van stukken verkregen middels de Wob

In het onderzoek zijn de volgende regio's, parketten en gemeenten bekeken: regiopolitie Zuid Holland Zuid en verschillende gemeenten in die regio, Parket Dordrecht, Regiopolitie Flevoland en de gemeenten in die regio, gemeenten in de regio Haaglanden, regiopolitie Noord Holland Noord en alleen de gemeente Den Helder, Parket Alkmaar en alleen de gemeente Den Helder, regiopolitie Zaanstreek Waterland en verschillende gemeenten in die regio, regiopolitie Limburg Noord en verschillende gemeenten in die regio en parket Roermond.

Het onderzoek: Gewoon maar wat fouilleren in Nederland (I)

De stukken voor diverse gemeenten (I):

- documenten parket Limburg Noord
- documenten Parket Dordrecht
- documenten regiopolitie Noord Holland Noord
- documenten regiopolitie Limburg Noord
- documenten regiopolitie Zuid Holland Zuid
- documenten Den Helder
- documenten Almere
- documenten Papendrecht
- documenten Leidschendam Voorburg
- documenten Purmerend
- documenten Pijnacker Nootdorp
- documenten Zoetermeer